+ARKİV'in gelişmiş özelliklerinden yararlanmak için lütfen giriş yapınız!
veya ile bağlan.
Ofisin Diğer Projeleri
İlgili Projeler

Katılımcı, Adana Ticaret Odası Yeni Hizmet Binası Ulusal Mimari Proje Yarışması

Proje Açıklama Raporu:

Kentin Sermaye Birikim Süreci Nasıl Cisimleştirilebilir?

Doğu Akdeniz'in önemli ticaret ağları üzerinde bulunan, ülkenin tarım, ekonomi ve sanayi açısından en kalkınmış bölgelerinden biri olan Çukurova'nın merkezinde bulunan Adana, Türkiye'nin dördüncü büyük metropoliten alanıdır. Bölgedeki bu güçlü ekonomik yapının başat aktörlerinden biri olan Adana Ticaret Odası (ATO), bu coğrafyada kurulan ilk ticaret odalarından birisidir.

Ticaret pratiğinin koşullarını belirlemeyi, tüccarlar arasındaki rekabeti ve piyasa koşullarını regüle etmeyi hedefleyen ATO'nun 1894 yılına kadar uzanan köklü geçmişi, kentin belleğine ve karakterine de sirayet etmiş olup, yeniliklere açık yapısı nedeniyle günümüzde de girişimci ruhları teşvik eden, üretken ve dinamik pek çok şirketin üyesi olduğu, güçlü bir kimliğe sahiptir. Bölgenin yüksek refah düzeyini ve ekonomik zenginliğini temsil eden ATO, yarışmaya açtığı Hizmet Binası sayesinde, yalnızca kentteki yoğun ticari faaliyeti cisimleştirmiş olmakla kalmayacak, ülke genelinde yarattığı ekonomik sermayeyi, kentin sosyal ve kültürel sermayesine nasıl dönüştürdüğünü de görünür kılacaktır.

Kültürel Sermayeyi Görünür Kılmak...

Yeni Hizmet Binası bir yandan ATO'nun dinamik yapısını ve güçlü kimliğini dışa vurur iken, diğer yandan da bölgeden aldıklarını kente yeniden sunacak bir anlayışla ele alınmıştır. Günümüzde Merkezi İş Alanı niteliği kazanmakta olan, kamu binalarının yoğun olarak bulunduğu eski sanayi bölgesinde yer alan ATO Hizmet Binası, kuzeyindeki Milli Mensucat Fabrikası'nın renovasyonu sonrasında bölgenin kültürel bir merkez kimliği kazanmasında da doğrudan etkili olacaktır. Mevcut kentsel yapı, bölgenin henüz bir çekim noktası, kültür odağı olarak gelişmesine uygun fiziksel kurguya sahip değildir. Adana-Mersin Otoyolu ve 60012 Sokak ile ayrık düzende yapılaşmış yarı-kentsel dokudan ayrılan, otoyol boyunca birbirinden bağımsız olarak zaman içinde gelişmiş tekil yapılar yığınının oluşturduğu bu seyrek kentsel doku içerisinde bir nirengi noktası, kültürel çekim noktası oluşturmak amacıyla, kentsel bellekte izi olan Milli Mensucat Fabrikası'na kadar devam eden nitelikli bir kamusal boşluk yaratmak kültürel sermayeyi görünür kılmanın temel motivasyonlarından biridir. Adana-Mersin Otoyolu boyunca zemin kotunda oluşturulan kesintisiz kamusal boşluk sayesinde, kültür ve sanat kompleksine dönüştürülen Milli Mensucat Fabrikası'nı kentlilerin görüşüne ve erişimine açmak, kentin kültürel sermayesini görünür kılmak anlamında önemli kentsel stratejilerden biridir. Kentin tarihi, sosyal ve kültürel yaşamına dahil olabilmek, çevresine referans oluşturabilmek ve yer aldığı bölgenin nitelikli dönüşümüne katkı koyabilmek amacıyla ATO Hizmet Binası kompakt bir formda tasarlanarak, tüm zemini kentsel karşılaşmaların yaşanacağı kesintisiz peyzaj yüzeyi olarak ele alınmıştır.

Çevresini saran, içe dönük parseller düzeninde oluşmuş kentsel örüntü içinde yarattığı bu kısa devre sayesinde, hem kentlilerin kültürel programlara erişimleri sağlanmakta, hem ekolojik anlamda sürdürülebilir bir kentsel yüzey oluşturulmakta, hem de kente üretken bir kamusal boşluk sunulmuş olmaktadır.

Kente Karşı Geliştirilen Bir Mimari Tavır: "Tansiyonu Artırmak"

Adana kentinin bir zamanlar sahip olduğu, Doğu Akdeniz mimarlık kültürü içinde biçimlenmiş zengin geleneksel ve modern mimari repertuarın hızla kaybolduğu bir kentsel bağlam ve niteliksiz yapı stoku ile çevrelenmiş bir bölge içinde yer almak, hem yakın çevredeki dokuya hem de bu dokuyu oluşturan mimari konvansiyonellere karşı bir mesafe geliştirmeyi zorunlu kılmaktadır. Oluşturulmak istenen bu zihinsel ve pozisyonel mesafe nedeniyle, olabildiğince kompakt bir form ve zeminden yükseldikçe çevresine giderek kapanan, kendi yarattığı iç güzelliğe odaklanan bir kurgu önerilmiştir.

Kapanılan dış dünya ile yaratılmak istenen iç dünya arasındaki bu gerilim, deneyimsel olduğu kadar algısal ve programatik kurguda da bilinçli olarak devam ettirilmiştir. Kentsel karşılaşmaların yaşanacağı kesintisiz peyzaj yüzeyi olarak kurgulanan zeminin geçirgenliği ve mekânsal saydamlığı karşısında havada asılı kalmış algısı üreten kütlenin masif ve monoblok olarak ele alınışı, merak duygusunu tetiklemek ve tansiyonu artırmaya yönelik bir taktiktir. Üretken bir kamusal boşluk olarak kurgulanan ve Milli Mensucat Fabrikası'na kadar ısrarlı bir biçimde uzatılan zemin yüzeyi, kesitte de manipüle edilerek kamusallığın yapı içinde farklı kotlara ulaşması hedeflenmiştir. Kamusallığı -1. bodrum kattaki Konferans Salonu, Ticaret Müzesi ve sergileme alanlarına ve ara katta yer alan restorana kadar ulaştıran yüzeyin bu kesintisiz sürekliliği, erişilebilirliği ve yapının mekânsal saydamlığını artırmaya yöneliktir.

Kentlilerin erişimine açık olmayı temsil eden şeffaflığın üst katlarda giderek azalması, yapının programatik kurgusunun okutmaya yöneliktir. Ofis katlarını ziyaret eden kentlilerin her katı çepeçevre saran sirkülasyon hattını kullanarak, hem yapı ile kabuk arasındaki gerilimli ara-mekanı deneyimlemeleri hem de üst katlara çıktıkça azalan şeffaflık ile birlikte mahremiyetin de giderek arttığını hissetmeleri hedeflenmiştir.

Tansiyonu bir kez daha artırmak ve mimari atmosferi zenginleştirmek amacıyla, kabuk yoluyla dışarıya kapanan monoblok kütlenin içinde tümüyle şeffaf bir avlu yaratılmıştır. Adana'nın dinamik ticaret hayatını ziyaretçilere sezdirirken yapının iç dinamizmini de görünür kılan, gün boyunca çalışanların gerçekleştirdikleri performatif hareketlerin gözlemlenebildiği bu iç avlu, görsel zenginliğinin yanı sıra sahip olduğu "çökük bahçe" sayesinde hem iklimsel açıdan yapıyı serinletmekte, hem de kesintisiz hava dolaşımına izin veren boşlukları nedeniyle etkin bir pasif iklimlendirme sağlamaktadır.

Çevrede bulunan konvansiyonel iş merkezi yapılarına ve jenerik yapı stokuna karşı zihinsel bir mesafe oluşturmak, bölgedeki materyal kültürünü ve tektonik belleği yeniden canlandırmak amacıyla, yapının dış yüzeyinde -Milli Mensucat Fabrikası'nda olduğu gibi- tuğla malzemenin kullanılması öngörülmüştür. Uzaktan masif olarak algılanmasına karşın yapıya yakınlaştıkça, farklı renk ve dokudaki tuğlaların yarattığı tektonik zenginliğin ortaya çıkacağı, dolu ve masif etkinin yerini hızla kabuk yüzeyine ve dokusal derinliğe bırakacağı öngörülmektedir.

ANA KARARLAR

Kamusal Boşluk

Bu saptamalar doğrultusunda, gece-gündüz yaşayan, kamusal olarak kullanılabilen, deneyimlenebilen, maksimum boyutlarda kamusal boşluk yaratmak projenin temel motivasyonlarından biri olmuştur.

İç Avlu - Çökük Bahçe - Teraslar

Kuru sıcak iklim özelliklerinin bina kabuğu, plan kurgusu ve peyzaj ile kontrol edilmesi, güneş kontrolü sağlanmış, nemlilik düzeyi arttırılmış dış ortamların, hem kamusal kullanımlar hem ofis yaşantısında kurgulanması bir diğer karar olmuştur.

Bu bağlamda, ihtiyaç programı ofisler ve kamusal kullanımlar olarak ikiye ayrılmıştır. Zemin kotu, ofis kullanımlarının giriş çekirdeklerinin yer aldığı peyzajla desteklenmiş, bina kullanıcıları ve kentli için kamusal açık alan olarak kent yaşamına dahil olacak boşluk olarak önerilmiştir. Zemin kullanımının/yaşantının sürekliliğini sağlamak için zemin alt ve üst kotlarla zenginleştirilmiştir. -3.50 kotunda ofis birimlerinden bağımsız çalışan, konferans salonu ile ticaret müzesi ve sergi alanları yer almaktadır.

+ 3.00 kotuna sosyal merkez kafeterya/restoran yer almaktadır. Ayrıca bu üç kotu birbirine bağlayan, ofis kullanımını zedelemeyen bir düşey sirkülasyon önerilmiştir.

Ofisler açık bir avluyu tarifleyen, iç dünyaya / avluya dönük bir yaşantı sunacak yalın, esnek, boşluklu biçimde kurgulanmıştır. İçteki açık avluya yönlenmiş çalışma mekânları boyunca uzanan lineer teraslar çalışma mekânlarının dış ortam ilişkisini kuvvetlendirmektedir.

Sirkülâsyonlar

Düşey Dolaşım: Binaya üç noktadan giriş ve düşey erişim sağlanmaktadır.
Bina Ana Girişi _+ 0.00 ile + 22.00 kotlarını ( zemin kat 5.kat arası)
Protokol Girişi _+0.00 ile + 22.00 kotlarını ( zemin kat 5.kat arası)
Sosyal Merkez Girişi _12.50 ile +3.00 kotlarını (2. Bodrum kat ile ara kat arası) bağlamaktadır.
Ayrıca dış koridor hattı ile kabuk arasında serbest olarak konumlandırılmış merdivenler ofis katlarının düşeyde ( esnek ) bağlantısını sağlamaktadır.

Yatay Dolaşım: Binayı dıştan saran bir koridor hattı ziyaretçi ve kullanıcı dolaşımını sağlarken, iç avlu çeperinde açık bir teras / koridor hattı da bina çalışanları için alternatif bir dolaşım oluşturmaktadır.
Lineer dolaşım hem açık hem de kapalı da yer yer genişleyerek dinlenme / iletişim istasyonlarına dönüşürler.

Bina ana girişinin bulunduğu düşey hat ofis katlarında servis mekânlarını da içeren bir çekirdek olarak kurgulanmıştır.

Ofis Mekânları

Ofis planlamasında, süreç içerisinde ortaya çıkacak mekân gereksinimlerine olanak sağlayacak şekilde esnek mekân anlayışı benimsenmiştir. Ofis birimleri kurumsal işleyiş şeması içinde şeffaf bölücü düşey elemanlarla ayrılmış/gruplandırılmıştır.

Program, 4 bodrum kat ve zemin üstünde 5 kata dağıtılmıştır. 3. ve 4. Bodrum katlar kapalı otopark olarak çalışırken, 1. Bodrum katta teknik hacimler, sığınak ve arşivlere yer verilmiştir. Ayrıca bu katta yönetici otoparkı/makam araçları ve şoför bekleme ve bakım alanı olarak hizmet verecek bir yer önerilmiştir.

Çalışma/ofis birimleri, ziyaretçi yoğunluğu çok olanlar alt kotlarda yer alacak şekilde zemin üstündeki 5 kata dağıtılmıştır.

Kabuk - Kütle Dili - Malzeme Kararla

İç avluya, kendi iç dünyasına dönük kurgulanmış ofis birimleri, kentin doğal ve ekolojik yaşamına duyarlı bir yaklaşımla doğal hava sirkülasyonunu ve güneş kontrolünü sağlayan kabuk ile sarılmaktadır. Bu kabuk üzerindeki, zemin kat boşluğundan başlayarak ve üst katlara çıktıkça seyrelen yarıklar/çatlaklardan doğal ışık alınmaktadır.

Sıcak - kuru iklim bölgelerinde, bina kabuğunun termal kütlesinin yüksek olması, gün içindeki yüksek sıcaklığın bina kabuğu iç yüzeyine ulaşmasını geciktireceğinden, iç mekânların gün boyunca serin kalmasını sağlar. Bu nedenle yüksek ısı tutucu özellikleri bulunan kâgir malzemeler, bu tip iklim bölgelerinde bina kabuğunu için uygun malzemelerdir. Malzeme yapısal özelliklerinin yanı sıra, arsanın kuzeyinde yer alan "Eski Milli Mensucat Fabrikası"nı da referans alması nedeniyle tuğla bir kabuk ile kütle giydirilmiştir. Kabuk yönlere göre farklı sıklıklarda açılan yarıklardan/çatlaklardan gün ışığı sirkülasyon hattının doğal aydınlanmasını sağlayacaktır.

Taşıyıcı Sistem

Betonarme kolon kiriş sistemindeki taşıyıcı sistem de döşemeler kaset döşeme olarak önerilmektedir.
Aks sistemi 8.00 metre açıklıklarla kurgulanmıştır. Kat yükseklikleri; zemin katta 6.00 metre, ofis katlarında 4.00 metre olarak alınmıştır. Taşıyıcı sistem malzemesi olarak C 40 brüt beton önerilmektedir.

Künye
Proje Yeri: Adana
Proje Tipi: Ofis
Proje Tipi Grubu: Katılımcı
Danışman: Deniz Güner
Toplam İnşaat Alanı: 9,879 m2

Pin It
Mimarlık Ofisi
Mimar

Metin Kılıç

Dürrin Süer